Nürnberg'de de gördüm güneşin doğuşunu… Doğubayazıt'ta bir toprak damın üzerinde de.

Güneş, hiçbir sabah pasaport sormadı. Hiçbir dağın ardında doğarken insanların hangi dili konuştuğunu merak etmedi. Ne kilisenin çanına göre doğdu ne caminin ezanına göre. O, her sabah aynı cömertlikle bütün insanlığın üzerine doğdu.

Viyana'nın görkemli caddelerinde de kötü insanlarla karşılaştım. Paris'in ışıklı sokaklarında da iyilik gördüm. Anadolu'nun en ücra köyünde de vicdanıyla yaşayan insanlar tanıdım; dünyanın en gelişmiş şehirlerinde de makamını, parasını ve gücünü kötülük için kullananlara rastladım.

O gün anladım ki mesele şehirler değilmiş.
Mesele ülkeler değilmiş.
Mesele dinler, mezhepler, ırklar ya da milliyetler hiç değilmiş.

Dünya aslında çok basit bir yer. Aynı güneşin altında yaşayan iki insan topluluğu var:

İyiler ve kötüler.

İyiler; bir çocuğun gözyaşını dindirmeye çalışanlardır. Bir yabancıya kapısını açan, ekmeğini paylaşan, gücü varken adaletten ayrılmayan, kimsenin onurunu ayaklar altına almayanlardır.

Kötüler ise bunun tam tersidir. Onların dini, milliyeti, ten rengi ya da dili değişebilir; ama vicdansızlığın dili her yerde aynıdır. Yalan dünyanın her köşesinde aynı acıyı bırakır. Haksızlık hangi bayrağın altında yapılırsa yapılsın, yine haksızlıktır.

Ne yazık ki insanlık, yüzyıllardır birbirini din, mezhep, ırk ve kimlik üzerinden ayırmaya çalışıyor. Oysa asıl ayrım çok daha nettir.

Vicdan sahibi olanlarla olmayanlar arasındaki ayrımdır.

Ben artık insanları nereli olduklarına göre tanımıyorum. Hangi dine inandıklarını da ilk soru olarak görmüyorum. Ben, zor zamanda nasıl davrandıklarına bakıyorum. Güç ellerine geçtiğinde adil kalabiliyorlar mı? Hiç tanımadıkları bir insana iyilik yapabiliyorlar mı? İşte insanın gerçek kimliği burada ortaya çıkıyor.

Çünkü Nürnberg'de doğan güneş de Doğubayazıt'ta doğan güneşle aynıdır.
Paris'in sabahı da Ağrı'nın sabahıyla aynı ışığı taşır.

Gökyüzü sınır çizmez.
Sınırları insanlar çizer.
Ama vicdanın ne pasaportu vardır ne de milliyeti.

Belki de bütün ömrümüzün özeti tek bir cümledir:

Aynı güneşin altında ya iyilerin safında olacağız ya da kötülüğün.
Gerisi sadece adres, dil ve coğrafyadan ibarettir.